ergin murat

Şimdi ben çok çalışıyorum ya da çok çalışıyor geçiniyorum ya. Benim durumumda bir sürü insan olması lazım. En azından bizim şirkette olanlar var biliyorum. E başka şirketler de var bu veya buna benzer yoğunlukta çalışan. Bir de bunlar üniversite mezunu insanlar. Yani her yıl yaklaşık 1 milyon 500 bin kişinin girdiği sınavda ilk 100 bin içinde değerlendirilen insanlar. Yani kuvvetle muhtemel iyi eğitim alma şansı bulmuş insanlar. Yoğun bir şirkette çalışmak üzere iş bulduklarına göre hem biraz şansılar hem de biraz zeki ya da çalışkanlar. Veyahutta hepsi bir arada.

Peki bu insanlar burada, bu şekilde kapana kısılmışça sadece çalışarak hayatlarını sürdürülüyorsa dışarda kim var? Daha az eğitim alma şansı bulmuş, çoğunlukla hayatın içinde öğrenenler mi? Ya da sağdan soldan etkilenenler mi?

Eskiden Milli Bayramları nasıl kutlarlardı, benim yetişemediğim zamanlar… Bilmiyorum. Herhalde hep birlikte meydanlara toplanılırdı. Artık popülerliğini yitiriyor herhalde. TV Başında yapılan konuşmalar daha ilgi çekici oldu. Sabah kıyafetinzi değiştirmeden, oturarak herşeyi izleyebiliyorsunuz. Çekici hale gelmiyor değil, konusunda uzman ya da öyle yansıtılan birkaç kişi çıkıp ya bilgi veriyor size ya da sizi kolayca kandıracağını sanıyor. Hangi TV kanalını izlediğiniz de önemli bazıları 30 Ağustos’tan bahsetmezken bazıları övgüler yağdırıyor. Kimisi çıkıp ‘Zafer’i reddedmeye bile cüret edebiliyor. Bazısı da tartışma yapacağım diye iki tane adam/kadın oturtuyor. Biri o tarafını diğeri bu tarafını çekiştiriyor.

Yahu peki biz her sene 100 bin insanı neden üniversiteye alıp okutuyoruz? Evet, her birimiz okutuyor. Şöyle düşünün, en ucuz özel üniversitede lisans öğrenimi görmek yıllık 10 bin TL’den aşağı değildir. Bu da demek olur ki devlet üniversitelerine yılda 100 bin kişi alınsa ve 4 senelik öğrenim hayatını yaşayan yılda 500 bin kişi olduğunu düşünelim (ki çok daha fazladır) , 5 milyar TL öğrenclerin asgari ihtiyacı için harcanıyor demektir. Çok basit bir hesap ama bu rakamın bir kızmı  bizim devlete ödedediğimiz vergilerle sağlanıyor. Dolayısıyla bizi kendimiz okutuyoruz. Zaten devleti bizden, bizi de devletten ayrı düşünmek mümkün değil.

İyi güzel de biz üniversite okumuş insanlar, tek öğrendiğimiz şey işte oturup çalışmak, evde oturup TV izlemek ve internette vakit geçirmek mi? Biz böyle yaparsak, devletin siyasetini kim yapacak? Siyaset arenası sadece 550 kişilik değil. Hayır, kimseye kızmıyorum. Sadece kendimi eleştiriyorum. Çünkü eskiden konuşur, fikir paylaşırdım. Tartışır, bir şeyler öğrenirdim, bilgim eksik kalınca araştırırdım. Şimdi yapmıyorum, evet/Hayır tartışmalarına facebook üzerinden destek veriyorum. Durumu da oradan izliyorum. Sokakta ya da diğer bir deyişle insan içinde değilim. Çünkü çok çalışıyorum?

Nasıl oluyor da şirket sınırlarının dışındaki hayata doğrudan bir katkıda bulunmazken çok çalışıyor sayılabiliyorum? Bunu kendim mi uydurdum acaba?

Dipnot: Başbakan da çok yoğun? Kutlamalar sırasında Ankara’da değil. Rize’ye uçmuş…

Bu blogu ilk yazmaya başladığımda dedim ki fazla mesai yapmamak lazım fazlaca, çünki hayatımızdan çalıyor. Zamanı tutamıyoruz malum kaçıp gidiyor. Geri de getiremiyoruz. Kaçırdığımız fırsatlar yok olup gidiyor. Belki kaçırdığımızı fark edemiyoruz bile.

Sonra kendimi kandırmak için bir çaba içine girdim nedense. Dedim ki fizik kanunları var. Bir yerden kazanmak için başka bir yerden  kaybetmek normal. O halde zamandan kaybetmek pahasına çok çalışarak kendime inanılmaz deecede bilgi kazandırabilirim diye düşündüm. Hem de ilk başta düşündüğüm ve yazdığım konunun doğru olduğundan emin olarak kapıldım bu duyguya. Neyse düşüncemde kararlıydım ve çok da yanlış olmadığını gördüm zamanla.

Geçtiğimiz hafta Çarşamba sabah annemle konuşuyoruz evden çıkmadan, çok sıcak günler geçtiğinden bahsediyor. Bütün gün klimalı ortamdayım ben de. Dışarda havanın sıcak olduğunun farkındayım ama dayanılmazlığını kafama takacak durumda değilim. Sonra Fenerbahçe dedi annem. Evvelki haftasonu şehir dışındaydım ve döndüğüm akşam maçımız olduğunu biliyordum. Geçen seneye kadar ligi çok iyi takip ederdim ama Çarşamba annem bahsedene kadar maçın sonucuna bakmak aklımın ucundan bile geçmedi. Tabi çıktım gene işe gittim bu konuşmalardan sonra.

Ama bir iki gün içinde sorgulamaya başladım. Neler oluyor diye. Pek gazete okumuyorum haberleri de izlemiyorum. Kitap okumak bir yana dursun dergi bile okumuyorum. Tezim için yaz tatilini kullanmak adına uzatma aldım ama dokunmadım. Cumartesi günü kaldığım yerden devam etmeye niyetlendiğimde hiçbir şey hatırlamadığım için önce yazdıklarımı okumak ve hatırlamak zorunda kaldım. Pazar akşam kendime bir kahve yapıp balkona çıktığımda ağaçların yapraklarının kuruduğunu farkettim. Sanırım annemin sıcak günlerden kastettiği bu idi.

Peki neler oluyor bu durumda? Sanıım kendimi fena kandırdım. Kendimi kandırmak değil de çok çalışmak iyi birşey mi, kötü mü bilmiyorum. Aslında buna cevap vermek istemiyorum. Çünkü hala yapılacak çok iş var. Ama bir gerçeği, ki başta doğru görmüşüm, daha iyi anladım: Her konuda dengeli olmak lazım. Evet çok çalışınca kendime çok şey katabiliyorum, işe de öyle. Ama geçen zamanı ayırmadığım şeylerden de çokça kaybediyorum.

Yani arkadaşlarımla geçen gün buluşmadım diye önümüzdeki günlerde buluşabilirim. Ama eüer bu günler aylara dönüşürse bazı muhabbetleri kaçırırım. Ben yokken yapılan muhabbetleri de kaçırırım. Bu yaşta eğlenmezsem ileride ne yapılır bilmiyorum. Her yaşın güzelliği ve sorumlulukları var. Hangisine aşırı yüklenirseniz diğerinden kaybediyorsunuz işte. Ama bir yerden sonra kayıp döndürülemez olabiliyor. Ya da dönüşüm sürdürülebilir olmaktan çıkıyor.

Basit bir hesapla haftada 40 saat çalışan bir insanın 20 saat de sosyal hayatına ayırdığını uydursak. Şimdi eğer bu insancık 60 saatini çalışmaya ayırırsa (ki çok daha fazlasını yapabiliyor bu insanoğlu) kaybettiği 20 saati telafi etmek için muhtemelen bu 20 saati bir çırpıda önümüzdeki haftaya ekleyemeyecektir. Zaten olay matematik işlemi değil yaşantıdır. 20 saat boyunca geçen hafta arkadaşlarınızın oturduğu yere gdip otursanız da bir anlamı olmayacaktır. Ne diyorum ben? Saçmalıyorum

Saçmalamamak için dengeyi korumak lazım

Sonuç olarak 2-3 günlük sorgulamanın ardından arkadaşlarla geçirilen bir haftasonunun neşeli dönüşü 2 tepsi kurabiyeye dönüşebiliyor. Unutmadan, 2010 da ilk defa kurabiye yapıyorum (malzemelerin bir kısmını koymayı unuttuğum başarısız girişimi saymıyorum). İnanması güç ama 8. ay bitiyor.  Eskiden sık sık yaptığım, kurabiye olmasa başka şeyler yaptığım zamanlara bakınca benim için bile inanması güç. Umarım bisiklete binmek gibi hemen hatırlanan bir şeydir de yiyenlere yazık olmaz.

1 ay kadar olmadı, bir gün msn üzerinden konuşuyoruz, Gülin, “All work and no play makes Jake a dull boy!” dedi. Adım Jake değil ama bana ithafen söylendiği aşikar. Üzerime alındım ve ne durumda olduğumu fark etmeye çalıştım. Tahta kalemi ile aynaya, kravat bağlarken tam göz hizama gelecek şekilde iki satır halinde yazdım. Her sabah kalktığımda direk karşıma geldiğinden gün içinde defalarca hatırlamadan edemedim. Aklıma geldikçe de birşeyler yapmam gerektiği düşüncesi ile pek birşey yapmadan vakit geçirdim. Pek diyorum çünkü hiç değil. Askere giden arkadaşlarımı uğurlamak için onlarla buluştum mesela. Bu insanlardan kaçmadığımın kanıtı olarak gösterilebilir. Hala sosyal bir varlık olduğumu ispatlayablirim. Yusuf Amca’nın sergisine hem de açılışına gittim ki bu da hayli kalabalık bir ortamdı.

Çalışmak dışında birşeyler yaptığımı ispatlayacağımı düşünerek maç olduğu günler evde izlemek yerine Cenan’ın teklifi ile dışarıya da attım kendimi. Arkadaşlar kahve içmeye gidelim dediklerinde de geri çevirmedim. Ama farketmediğim halde hala sadece birşeyleri tüketmek üzere insanlarla buluşuyordum.

Nasıl farkettim derseniz, onu da ben yapmadım. Zorla kafama soktular diyebilirim. Aslında zor kullanmadılar, çok nazik bir soruydu ve çok samimi bir cevaptı: Dün (25 Nisan) Cenan ile caddede yürüyoruz. Sanırım maçtan sonrası oluyor. Cihan ile Pelin geçti yanımızdan. Son anda Cihan’ı farkettim ama geçmişlerdi artık derken, Pelin “Aaa Ergin!” dedi ve durduk birbirimize döndük. Ne haber, napıyorsun dediler, “ee, ii, hiiç…” gibi şeyler çıktı ağzımdan. Belki “iş, güç” bile demişimdir. Biraz lafladık. Sonra ne kadar bezmiş bir halde olduğumu farketmiş olacaklar ki Pelin birden “Ergin sen sıkıcı biri mi oldun?” diye soruyu patlattı. Bir an duraksadım. 10 santim kadar arkamdan Cenan “Eski Ergin değil” dediğinde çöktüm diyebilirim. Aman tanrım, yani herkes bunu fark ediyor.

İlk başlarda fazla mesaiye falan karşı bir insandım. Hatta kendi yazımda buna değinmiştim. Ama öyle keyif aldım ki son aylarda yaptığım çalışmadan, insanlara fayda sağlayacak bir projede gönüllü olarak çalışıyormuşcasına kendimi motive ederek çabaladım durdum. Bence çok güzel şeyler de ortaya çıkardık. Henüz kimse faydalanmadı ama faydalanabilecekleri çok güzel bir çıktı sağladık. Elbet çok yakında çok işe yarayacak.

Ama diğer yandan bakarsanız, üzerinden geçn 2 – 3 haftada hala normal çalışma tempomu yakalayamadım. Normal çalışmalar için kendimi motive edemez oldum. Hadi iş açısından toparlanırım diyelim, sosyal hayat açısından nasıl toparlanacağımı kestirmek güç. Çünkü “Bunca zamanda sosyal hayata ne artı katardım?” sorusunun cevabını tahmin etmek güç. Şöyle bir bakıyorum. Neredeyse hiç yazı yazmadım. Ve neredeyse hiç fotoğraf çekmedim. Ancak Gülin dedikten sonra ‘İsim Şehir‘e birkaç fotoğraf ekledim.

Eskiden daha da farklıydı tabi ki. Üniversitedeyken, 2-3 haftada bir şehir dışına trekking ya da fotoğraf gezisine giderdim. Üniversitenin son yıllarında kendimi sivil toplum kuruluşlarındaki projelere vermiştim. Daha henüz eski işimdeyken haftada 1; bazen 2 konsere giderdim. Yüksek lisans eğitimine başlayınca biraz yavaşladım tabi. Üzerine bir de fazla mesai yapmaya başlayınca ‘iş – ev – sosyal hayat’ üçgeni yerini ‘iş – ev’ düzlemine bıraktı. Yani kendi yazımın olumsuz örneğini kendim vermiş oldum.

Aslında hala güzel bir iş yaptığımız için seviniyorum. Ama bazı bedelleri olduğu açık. Şimdi tekrardan eğlenceli biri olmak için acaba ne kadar sosyal hayat mesaisi yapmam gerekecek.

Esas olan, ne zaman, eksikleri kapatmak için diğerlerine ayırdığımız zamandan çalmayı bırakacağımızı öğreneceğimiz.

Sevgiyle kalın ve
Bol bol eğlenmeniz gerektiğini sakın aklınızdan çıkarmayın

‘Bu gün ne kadar iş yaptın?’ sorusuna cevap, bugün benim fıçıyı üç sokak boyunca yuvarladım olabilir.  Aslında varış noktasına giden (her biri aynı uzunlukta) iki sokaklık yol kat edilebilirdi. Ama üç sokak olanı tercih ettik, üç birim zaman harcadık. Fıçıyı itmek için de ekibimizden iki kişiyi bu işe delege ettik. Kısa yolu kullansak insan*gün ölçeğinde karlı olacaktık. Peki neden uzun yolu tercih ettik dersiniz?

Daha fazla çalıştığımızı göstermek için değil tabi ki, daha büyük iş başardığımızı kanıtlamak için. Büyük işleri büyük adamlar başarır. Büyük adam olmak en büyük merak konusu. Saygınlık uyandırmak için muhtemelen. Ben pratiklik kazandırsa daha çok değer verirdim…

Ama değer katmaya uğraşmıyoruz, neye prim veriliyorsa onu yapıyoruz. Ne işimizi hakkıyla yerine getirmek, ne inovasyon yapmak bizim derdimiz. ‘Üstlerimize/büyüklerimize nasıl yaranırız?’ın peşindeyiz. Onlar bizi terk ederse ne olur? Ne olacak yerine gelene yaranmak için de bir yol bulunur. Bu arada işe ne olur? O da bizim peşimizden sürüklenir gelir.

Geleceği tahmin etmeye gerek yok. Bugün ne yaşanıyorsa gelecekte de tıpkısının aynısını yaşamaya mahkumuz… Geleceğimizi yaratmak yerine bugünü klonluyoruz. Haliyle ilerlemiyoruz. Yol alamadığımızdan zaman geçtikçe bunalıyoruz.  Şöyle düşünelim: Aynı ortamda büyümüş iki çok yakın arkadaş olsun. Bir tanesi dünya turuna çıksın, diğeri de o dönene kadar, onun yürüdüğü sürelerde koşu bandı üzerinde yürüsün. Seyahate çıkan döndüğünde ne olur sizce? Koşu bandında yürüyen, dünyayı dolaşan arkadaşına ben çok iş başardım, tam 10bin km yürüdüm diyebilir mi? ‘Demeye dili varır mı?’yı boşverin. Reel anlamda bir karşılığı var mı bu sözün? İş = Harcanan Güç * Alınan Yol. Koşu bandındaki arkadaş 10bin km yürüyecek güç harcadı ancak hiç yol almadı…

İşte bizim üç sokak ilerleyerek vardığımız noktaya giden esas yol iki sokak uzunluğunda. Biz bir sokağı fazladan yürüdük. İki kişinin o sokakta boş yere yürümesine sebep olduk. Bir çalışanı bir sokak yürütmek için ona ödeyeceğiniz ücret bellidir. Ve onu fazladan yürüttüğünüz taktirde ona fazladan ücret ödeyebilirsiniz. Ama hem onun hem de müşterinin/şirketinizin vaktini bir birim boşa harcadığınızda; hem de bunu işin gereği gibi gösterdiğinizde ortaya çıkan kaybı karşılayamazsınız. Hem çalışanınıza bir birim borçlusunuz, hem şirketinizin çalışanı bir birim değerlendireceği işten mahrumsunuz, hem de bu bir birim işin insanlığa katacağı fayda adına tüm insanlara karşı sorumlusunuz.

Sözlükte özgürlüğün tanımına bakarsanız, başkalarının haklarına tecavüz etmedikçe geçerli olduğunu görürsünüz. Ancak kendimize yakıştırdığımız gösteriş ile başkalarının, haklarından faydalanmalarına imkan vermeyecek şekilde önlerini kesiyoruz…